Jak profesjonalnie wdrożyć produkcję ekstraktów roślinnych: wnioski z programu SHEB-5

22–26 czerwca 2026 r. ICAR-Directorate of Medicinal and Aromatic Plant Research w Ananad (Gudżarat, Indie) zrealizowało pięciodniowy program SHEB-5 (Setting of Herbal Extracts Business-5), jak podaje Indian Council of Agricultural Research. Ośmiu uczestników z różnych regionów Indii przeszkolono w zakresie ekstrakcji, standaryzacji oraz kontroli jakości surowców z roślin leczniczych i aromatycznych (MAPs). Dla branży fitofarmaceutycznej program wyznacza operacyjny benchmark — od uprawy, przez jednostkowe operacje ekstrakcji, po produkt finalny.

Moduły i operacje programu SHEB-5

Szkolenie poprowadził dr Manish Das, Dyrektor ICAR-DMAPR. W wystąpieniu otwierającym wskazał na sześć kategorii produktowych, w których ekstrakty roślinne notują dynamiczny wzrost zastosowania: nutraceutyki i suplementy diety, żywność funkcjonalną i napoje, kosmetykę oraz pielęgnację osobistą, dodatki paszowe oraz oleorezyny przyprawowe.

Program objął: zakres i znaczenie MAPs, technologię uprawy, przygotowanie ekstraktów, metody kontroli jakości oraz projektowanie produktów finalnych. Uczestnicy odwiedzili dwa zakłady — M/s. Vasu Healthcare w Vadodarze oraz M/s. Pharmaza Herbals Pvt Ltd w Anandzie — gdzie analizowali operacje jednostkowe produkcji ekstraktów. Inicjatywa funkcjonuje w ramach inkubatora Medi-Hub TBI powołanego pod Narodowym Funduszem Innowacji Rolniczych (NAIF, ICAR).

Kurkumina i lawsona w formulacji antygrzybiczej

Równoległe doniesienie opublikowane w Journal of Phytomedicine and Therapeutics (zespół Nilesha Banarase, Vikranta L. Salode, Koshisha Gabhane, Hemant A. Sawarkar) opisuje opracowanie lakieru do paznokci z ekstraktami z kurkumy i henny, przeznaczonego do miejscowego leczenia onychomikozy. Opracowanie samej formulacji opisano w International Journal of Pharmaceutical Sciences.

System filmotwórczy dostarcza dwie substancje czynne: kurkuminę — o udokumentowanej aktywności antygrzybiczej, przeciwzapalnej i antyoksydacyjnej — oraz lawsonę, naftochinon z liści henny hamujący wzrost różnych szczepów grzybów w warunkach laboratoryjnych. Bazę formulacji stanowią hydroksypropylometyloceluloza, kwas tioglikolowy, mentol, glikol propylenowy oraz etanol. Mechanizm zakłada przedłużone uwalnianie substancji aktywnych i penetrację w głąb płytki paznokciowej.

Punkty weryfikacji dla użytkownika i producenta

• Standaryzacja ekstraktu. Sprawdzić deklarowaną zawartość kurkuminy i lawsony, potwierdzoną metodą HPLC, wraz z certyfikatem analitycznym (CoA) dla każdej serii.
• Status kliniczny. Dostępne dane ograniczają się do badań laboratoryjnych; skuteczność i bezpieczeństwo formulacji u ludzi wymaga badań klinicznych prowadzonych zgodnie z GCP.
• Profil bezpieczeństwa. Formulacja miejscowa ogranicza ekspozycję ogólnoustrojową, potencjalnie redukując ryzyko hepatotoksyczności i interakcji lekowych typowych dla doustnych antyfungaliów; mimo to podanie miejscowe może wywoływać podrażnienia skórne i wymaga oceny klinicznej.
• Parametry fizyczne produktu. Czas schnięcia, lepkość i odporność na zmywanie bezpośrednio wpływają na efektywną penetrację substancji czynnej w głąb płytki paznokciowej.